Μύθοι για τα κρύπτο: τι ισχύει στην πραγματικότητα;

Στο κρύπτο κυκλοφορούν πολλές βεβαιότητες. Κάποιες ακούγονται λογικές και δεν είναι. Άλλες είναι μισές αλήθειες που φέρνουν σε δύσκολη θέση όποιον τις πιστεύει.

Ελέγξαμε τέσσερις από αυτές με επίσημες πηγές: τις σελίδες του Bitcoin.org και των ευρωπαϊκών αρχών. Κάθε μύθος παίρνει ετυμηγορία και μία πρακτική κίνηση. Δεν ξαναορίζουμε όσα έχουμε ήδη εξηγήσει. Για το τι είναι το blockchain, δες το σχετικό άρθρο.

Είναι ανώνυμα τα κρυπτονομίσματα;

Ετυμηγορία: μύθος, τουλάχιστον για το bitcoin.

Πολλοί νομίζουν ότι το bitcoin είναι ένα είδος ψηφιακών μετρητών χωρίς όνομα. Το Bitcoin.org λέει το αντίθετο. Σύμφωνα με τη σελίδα του για την προστασία του απορρήτου, το δίκτυο θεωρείται συχνά ανώνυμο, αλλά στην πραγματικότητα είναι ίσως το πιο διαφανές δίκτυο πληρωμών στον κόσμο. Όλες οι συναλλαγές είναι δημόσιες, ανιχνεύσιμες και αποθηκεύονται μόνιμα. Οποιοσδήποτε βλέπει το υπόλοιπο και τις κινήσεις κάθε διεύθυνσης. Η ίδια πηγή καταλήγει ότι οι διευθύνσεις bitcoin δεν μπορούν να μείνουν πλήρως ανώνυμες. Και στις Συχνές Ερωτήσεις του, το Bitcoin.org γράφει ότι το bitcoin δεν είναι ανώνυμο και δεν προσφέρει το ίδιο απόρρητο με τα μετρητά.

Υποθετικό παράδειγμα: η Μαρία στέλνει κρύπτο από πλατφόρμα όπου έδωσε την ταυτότητά της προς τη διεύθυνση πληρωμής ενός ηλεκτρονικού καταστήματος. Η συναλλαγή φαίνεται δημόσια. Αν κάποιος ξέρει ότι μια διεύθυνση ανήκει στη Μαρία, μπορεί να δει και τις υπόλοιπες κινήσεις αυτής της διεύθυνσης. Μια επιφύλαξη: ο μύθος αφορά το bitcoin και τα δημόσια blockchain. Υπάρχουν και εργαλεία που στοχεύουν σε περισσότερο απόρρητο. Δεν τα αναλύουμε εδώ και δεν γενικεύουμε τα παραπάνω σε όλα τα κρυπτονομίσματα.

Πρακτική κίνηση: μην υποθέτεις ότι οι κινήσεις σου δεν φαίνονται. Ό,τι στέλνεις σε δημόσιο blockchain μπορεί να το δει οποιοσδήποτε.

Ρυθμίζονται καθόλου τα κρυπτονομίσματα στην ΕΕ;

Ετυμηγορία: μύθος.

Ο ισχυρισμός «δεν ρυθμίζονται καθόλου» δεν στέκει για την Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξηγεί ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός MiCA (Markets in Crypto-Assets, δηλαδή «αγορές κρυπτοστοιχείων») καλύπτει τα crypto-assets και τις υπηρεσίες γύρω από αυτά, όσα δεν καλύπτει άλλη νομοθεσία. Βάζει οργανωτικές, λειτουργικές και προληπτικές απαιτήσεις σε εκδότες και παρόχους, με στόχο, όπως γράφει, την ακεραιότητα της αγοράς και τη μείωση του κινδύνου απάτης. Η ESMA περιγράφει κανόνες για τη διαφάνεια, την ενημέρωση, την αδειοδότηση και την εποπτεία.

Το πώς ελέγχεις αν μια πλατφόρμα έχει άδεια, το δείχνουμε στο σχετικό άρθρο.

Πρακτική κίνηση: πριν δώσεις στοιχεία ή χρήματα σε μια υπηρεσία, ψάξε αν έχει άδεια. Το «δεν ρυθμίζεται» δεν είναι δικαιολογία για να σταματήσεις να ελέγχεις.

Αν είναι ρυθμισμένο ή στο blockchain, είναι και ασφαλές;

Ετυμηγορία: ημιαλήθεια.

Ρύθμιση σημαίνει εποπτεία και κανόνες. Δεν σημαίνει εγγύηση κέρδους, ούτε ότι δεν θα χάσεις χρήματα. Αυτή είναι δική μας εξήγηση, και οι πηγές τη στηρίζουν με δύο τρόπους.

Πρώτον, η ESMA σημειώνει ότι τα white papers (τα έγγραφα που παρουσιάζουν ένα έργο) του μητρώου της δεν έχουν ελεγχθεί ή εγκριθεί από καμία αρμόδια αρχή κράτους μέλους της ΕΕ. Την ευθύνη για το περιεχόμενο την έχει ο προσφέρων ή ο εκδότης. Δεύτερον, σε κοινή προειδοποίηση των ευρωπαϊκών εποπτικών αρχών τον Μάρτιο του 2022 (όταν το MiCA ήταν ακόμη πρόταση), οι καταναλωτές ενημερώνονταν ότι υπάρχει πολύ πραγματική πιθανότητα να χάσουν όλα τα χρήματα που επένδυσαν. Οι αρχές συμβούλευαν επίσης να προσέχουμε τις παραπλανητικές διαφημίσεις, ακόμη και μέσω κοινωνικών δικτύων και influencers, και τις υποσχέσεις για γρήγορες ή υψηλές αποδόσεις που φαίνονται υπερβολικά καλές για να είναι αληθινές. Η προειδοποίηση είναι παλιά, αλλά η συμβουλή ρίσκου μένει διαχρονική.

Το ίδιο ισχύει για το «είναι στο blockchain». Το blockchain κρατά ένα αρχείο συναλλαγών. Δεν ελέγχει αν ένα έργο είναι τίμιο.

Πρακτική κίνηση: χώρισε στο μυαλό σου το «έχει άδεια» από το «θα βγει κερδοφόρο». Το πρώτο αφορά τον πάροχο. Το δεύτερο δεν το εγγυάται κανείς.

Μπορούμε να ακυρώσουμε μια συναλλαγή αν κάνουμε λάθος;

Ετυμηγορία: αλήθεια ότι δεν γίνεται, τουλάχιστον στο bitcoin.

Εδώ ο μύθος είναι το αντίθετο: ότι υπάρχει κάπου κουμπί «αναίρεση». Το Bitcoin.org λέει ότι μια συναλλαγή bitcoin δεν αντιστρέφεται και ότι «Bitcoin has no central authority to reverse a mistake», δηλαδή δεν υπάρχει κεντρική αρχή να διορθώσει ένα λάθος. Προειδοποιεί επίσης ότι το bitcoin πρέπει να αντιμετωπίζεται ως περιουσιακό στοιχείο υψηλού ρίσκου.

Υποθετικό παράδειγμα: ο Νίκος αλλάζει κατά λάθος έναν χαρακτήρα στη διεύθυνση και στέλνει «100 μονάδες» ενός υποθετικού νομίσματος. Δεν υπάρχει κεντρική αρχή να το ακυρώσει. Γιατί δεν γυρίζει πίσω μια συναλλαγή, το δείχνουμε βήμα βήμα εδώ.

Πρακτική κίνηση: πριν στείλεις, έλεγξε τη διεύθυνση και το δίκτυο. Αν η πλατφόρμα το επιτρέπει, δοκίμασε πρώτα με πολύ μικρό ποσό.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

• Μη βασίζεσαι στην ανωνυμία. Στο bitcoin οι κινήσεις είναι δημόσιες και μπορεί να συνδεθούν με εσένα.
• Έλεγχε την άδεια του παρόχου. Η ύπαρξη κανόνων στην ΕΕ δεν σημαίνει ότι κάθε υπηρεσία τους τηρεί.
• Μη μπερδεύεις ρύθμιση με ασφάλεια. Μπορείς να χάσεις χρήματα και σε ρυθμισμένη αγορά.
• Κάνε διπλό έλεγχο πριν στείλεις. Σε συναλλαγή που ολοκληρώθηκε δεν υπάρχει πίσω.

Το άρθρο είναι μόνο για ενημέρωση και εκπαίδευση και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Οι επενδύσεις, και ειδικά τα κρυπτονομίσματα, έχουν υψηλό ρίσκο. Μπορεί να χάσεις μέρος ή όλο το κεφάλαιό σου.

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI και τα στοιχεία του ελέγχθηκαν αυτόματα με τις πηγές.