Πώς βλέπεις αν μια πλατφόρμα κρύπτο έχει άδεια στην ΕΕ;

Πριν ανοίξεις λογαριασμό σε μια πλατφόρμα κρυπτονομισμάτων, υπάρχει ένα βήμα που παραλείπουν πολλοί αρχάριοι: να δουν αν η εταιρεία έχει άδεια. Στην Ευρώπη υπάρχει δημόσιο μητρώο για τον έλεγχο. Εξηγούμε τις έννοιες από την αρχή και δίνουμε μια μικρή λίστα ελέγχου.

Μια σημείωση για τους όρους. Ο επίσημος όρος στους ευρωπαϊκούς κανόνες είναι «κρυπτοστοιχεία» (crypto-assets). Εμείς λέμε και «κρυπτονομίσματα», εννοούμε το ίδιο πράγμα.

Τι είναι ο κανονισμός MiCA;

Το MiCA (Markets in Crypto-Assets Regulation) είναι ο ευρωπαϊκός κανονισμός για τις αγορές κρυπτοστοιχείων. Σύμφωνα με την ESMA, την ευρωπαϊκή αρχή κεφαλαιαγορών, καλύπτει κρυπτοστοιχεία που δεν ρυθμίζονταν ήδη από την υπάρχουσα νομοθεσία για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Με απλά λόγια: έβαλε κανόνες και εποπτεία σε εταιρείες που μέχρι τότε λειτουργούσαν χωρίς ειδικό πλαίσιο. Δεν εξηγούμε εδώ τον κανονισμό σε βάθος. Μας ενδιαφέρει ένα πρακτικό κομμάτι: ποιος έχει δικαίωμα να προσφέρει υπηρεσίες και πώς το ελέγχεις.

Τι σημαίνει «πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων» (CASP);

Στα αγγλικά λέγεται crypto-asset service provider, ή CASP. Είναι η εταιρεία που σου προσφέρει υπηρεσίες γύρω από κρυπτονομίσματα, για παράδειγμα μια πλατφόρμα όπου αγοράζεις και πουλάς ή όπου κρατάς το υπόλοιπό σου.

Αυτή την εταιρεία ψάχνεις στο μητρώο. Δεν ψάχνεις το εμπορικό όνομα της εφαρμογής, αλλά τη νομική επωνυμία. Συνήθως τη βρίσκεις στους όρους χρήσης ή στο κάτω μέρος της ιστοσελίδας.

Πώς βλέπουμε αν ένα ανταλλακτήριο έχει άδεια στην ΕΕ;

Η ESMA τηρεί προσωρινό μητρώο MiCA. Αποτελείται από πέντε αρχεία csv, δηλαδή απλά αρχεία πίνακα που ανοίγουν σε Excel ή Google Sheets. Δύο από αυτά μας αφορούν: ένα με τους εγκεκριμένους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και ένα με τις οντότητες που δεν συμμορφώνονται.

Η λίστα ελέγχου:

1. Βρες την επωνυμία. Άνοιξε τους όρους χρήσης της πλατφόρμας και σημείωσε το όνομα της εταιρείας και τη χώρα έδρας. Μην αρκεστείς στο όνομα της εφαρμογής.
2. Άνοιξε την επίσημη σελίδα της ESMA για το MiCA. Γράψε τη διεύθυνση μόνος σου ή πάρε τον σύνδεσμο από τις πηγές εδώ. Μην πατάς συνδέσμους από διαφημίσεις ή μηνύματα.
3. Ψάξε στο αρχείο των εγκεκριμένων παρόχων. Ψάξε την επωνυμία. Αν τη βρεις, δες αν ταιριάζει η χώρα και το όνομα.
4. Ψάξε και στο αρχείο των μη συμμορφούμενων οντοτήτων. Αν το όνομα υπάρχει εκεί, δεν προχωράς.
5. Αν δεν βρίσκεις την εταιρεία, κράτα τα χέρια σου μακριά από τη φόρμα εγγραφής. Μην δώσεις στοιχεία ούτε χρήματα.

Υπάρχει μια λεπτομέρεια. Η ESMA δημοσιεύει νέα έκδοση του μητρώου σε τακτά διαστήματα. Όπως γράφει η ίδια, πληροφορία που μόλις δηλώθηκε από την εθνική αρχή δεν εμφανίζεται αμέσως. Άρα μια πολύ πρόσφατη άδεια μπορεί να λείπει. Σε αυτή την περίπτωση, μια λογική κίνηση είναι να δεις και την ανακοίνωση ή το μητρώο της αρμόδιας εθνικής αρχής της χώρας. Αυτή η συμβουλή είναι δική μας και όχι της ESMA.

Υποθετικό παράδειγμα: η Μαρία βλέπει διαφήμιση για μια πλατφόρμα «ΧΨΩ Exchange» (επινοημένο όνομα). Πριν δώσει οποιοδήποτε στοιχείο, σημειώνει την επωνυμία από τους όρους χρήσης και ψάχνει στο αρχείο των παρόχων. Δεν τη βρίσκει. Δεν ανοίγει λογαριασμό και ελέγχει αν το όνομα υπάρχει στο αρχείο των μη συμμορφούμενων οντοτήτων.

Οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές (ESAs) συστήνουν ακριβώς αυτό το πρώτο βήμα: να ελέγχεις ότι ο πάροχος έχει άδεια στην ΕΕ. Η EBA, η ευρωπαϊκή αρχή τραπεζών, επισημαίνει ότι μόνο εταιρείες με άδεια και καταχώριση στο μητρώο της ESMA επιτρέπεται να προσφέρουν υπηρεσίες κρυπτοστοιχείων στην ΕΕ βάσει του MiCA.

Αν έχει άδεια, είναι ασφαλή τα χρήματά μας;

Όχι με αυτή την έννοια. Η άδεια λέει ότι κάποιος εποπτεύει την εταιρεία. Δεν λέει ότι η αξία του νομίσματος δεν θα πέσει.

Μια αναλογία. Ένα ξενοδοχείο έχει άδεια λειτουργίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα σου αρέσει το δωμάτιο. Η άδεια λέει «κάποιος το ελέγχει», όχι «δεν θα χάσεις».

Υποθετικό αριθμητικό παράδειγμα: αν κάποιος βάλει 100 € και η αξία πέσει στα 40 €, η άδεια του παρόχου δεν αλλάζει το αποτέλεσμα. Οι ESAs το λένε καθαρά: τα κρυπτοστοιχεία μπορεί να είναι επικίνδυνα και η νομική προστασία, αν υπάρχει, μπορεί να είναι περιορισμένη, ανάλογα με το κρυπτοστοιχείο. Ήδη από το 2021, σε παλαιότερη προειδοποίηση που δημοσίευσε η ESMA, οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές έλεγαν ότι οι επενδυτές μπορεί να χάσουν όλα τους τα χρήματα και ότι η πλειονότητα των κρυπτοστοιχείων τότε δεν ήταν ρυθμισμένη, άρα δεν είχε τις προστασίες των ρυθμισμένων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η προειδοποίηση εκείνη μένει χρήσιμη ως υπενθύμιση του ρίσκου, ακόμη κι όταν το πλαίσιο αλλάζει.

Τι κάνουμε αν η πλατφόρμα δεν υπάρχει στο μητρώο;

Σταματάς πριν δώσεις στοιχεία ή χρήματα. Το «δεν τη βρίσκω» δεν αποδεικνύει απάτη. Μπορεί να έχεις γράψει λάθος την επωνυμία, ή η άδεια να είναι πολύ πρόσφατη. Γι’ αυτό δοκίμασε άλλη γραφή του ονόματος και δες και την αρμόδια εθνική αρχή της χώρας έδρας.

Αν και μετά από αυτό δεν υπάρχει καμία επιβεβαίωση, το πιο προσεκτικό είναι να διαλέξεις άλλη επιλογή. Για να μη μπερδεύεσαι με τα πορτοφόλια και τα κλειδιά που χρειάζεσαι αργότερα, δες τι είναι το πορτοφόλι κρυπτονομισμάτων. Η φύλαξη και οι απάτες σε βάθος είναι άλλο θέμα και τα καλύπτουμε χωριστά.

Μικρό λεξικό

• MiCA: ο ευρωπαϊκός κανονισμός για τις αγορές κρυπτοστοιχείων.
• ESMA: η ευρωπαϊκή αρχή κεφαλαιαγορών, που δημοσιεύει το μητρώο.
• CASP (πάροχος υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων): η εταιρεία που προσφέρει υπηρεσίες κρυπτονομισμάτων.
• Μητρώο: λίστα με εγκεκριμένους παρόχους και με οντότητες που δεν συμμορφώνονται.
• Εθνική αρχή: η αρμόδια εποπτική αρχή κάθε χώρας, που δίνει τις άδειες και ενημερώνει την ESMA.
• Κρυπτοστοιχεία: ο επίσημος όρος για αυτό που λέμε και κρυπτονομίσματα.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

• Έλεγξε την άδεια πριν από την εγγραφή. Βρες τη νομική επωνυμία και ψάξε την στο μητρώο της ESMA.
• Κοίτα και τη λίστα των μη συμμορφούμενων. Ένα όνομα εκεί είναι κόκκινη σημαία.
• Μην μπερδεύεις άδεια με εγγύηση. Η εποπτεία δεν σε προστατεύει από την πτώση της τιμής. Βάλε μόνο ποσό που αντέχεις να χάσεις.
• Μην βασίζεσαι σε διαφημίσεις ή μηνύματα. Ό,τι διαβάζεις στη διαφήμιση το επαληθεύεις μόνος σου στην επίσημη πηγή. Αν είσαι καινούργιος στα κρυπτονομίσματα, ξεκίνα από το blockchain και δες τι θα βρεις εδώ.

Το άρθρο είναι μόνο για ενημέρωση και εκπαίδευση και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Οι επενδύσεις, και ειδικά τα κρυπτονομίσματα, έχουν υψηλό ρίσκο. Μπορεί να χάσεις μέρος ή όλο το κεφάλαιό σου.

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI και τα στοιχεία του ελέγχθηκαν αυτόματα με τις πηγές.