Γιατί μου ζητά ΑΦΜ και φορολογική κατοικία το ανταλλακτήριο;

Ανοίγεις λογαριασμό σε ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων και περιμένεις ένα email και έναν κωδικό. Αντί γι’ αυτό, η εφαρμογή ζητά φωτογραφία ταυτότητας, διεύθυνση, ΑΦΜ και χώρα φορολογικής κατοικίας. Είναι λογικό να απορήσεις. Το ανταλλακτήριο (η πλατφόρμα όπου αγοράζεις και πουλάς κρυπτονομίσματα) δεν τα ζητά από περιέργεια. Τα ζητά γιατί το υποχρεώνουν κανόνες. Εδώ εξηγούμε ποιοι και γιατί.

Αν δεν ξέρεις ακόμη πώς καταγράφονται οι συναλλαγές, δες πρώτα τι είναι το blockchain.

Ποιος ζητά τελικά τα στοιχεία: το ανταλλακτήριο ή ο νόμος;

Κυρίως ο νόμος. Το ανταλλακτήριο είναι αυτό που σου τα ζητά, αλλά οι κανόνες έρχονται από έξω. Στην ΕΕ υπάρχουν δύο διαφορετικές ομάδες κανόνων που το αφορούν:

• κανόνες κατά του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας,
• κανόνες φορολογικής διαφάνειας για τις υπηρεσίες κρυπτονομισμάτων.

Η καθεμία εξηγεί ένα κομμάτι από όσα σου ζητούν.

Τι είναι το KYC και γιατί είναι υποχρεωτικό;

KYC σημαίνει «Know Your Customer», δηλαδή «γνώρισε τον πελάτη σου». Είναι ο έλεγχος που κάνει μια εταιρεία πριν σε δεχτεί.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη σελίδα της για την καταπολέμηση του ξεπλύματος (AML/CFT σε επίπεδο ΕΕ), οι υπόχρεες οντότητες εφαρμόζουν έλεγχο πελάτη όταν ξεκινούν επαγγελματική σχέση. Αυτός περιλαμβάνει επαλήθευση της ταυτότητας, παρακολούθηση των συναλλαγών και αναφορά των ύποπτων.

Σκέψου την τράπεζα. Για να ανοίξεις λογαριασμό, δείχνεις ταυτότητα και αποδεικτικό διεύθυνσης. Το ίδιο ισχύει εδώ. Ο στόχος είναι να μη χρησιμοποιείται η πλατφόρμα για ξέπλυμα χρήματος.

Η ίδια σελίδα αναφέρει και τον ευρωπαϊκό κανονισμό για τη μεταφορά κεφαλαίων. Σύμφωνα με αυτήν, εξασφαλίζει ιχνηλασιμότητα στις μεταφορές κρυπτονομισμάτων: οι πάροχοι συλλέγουν στοιχεία του αποστολέα και του παραλήπτη και τα θέτουν στη διάθεση των αρχών όταν χρειαστεί. Γι’ αυτό μπορεί να σου ζητηθούν στοιχεία και όταν στέλνεις νομίσματα, όχι μόνο όταν εγγράφεσαι.

Γιατί ζητά ΑΦΜ και φορολογική κατοικία;

Εδώ μπαίνει η δεύτερη ομάδα κανόνων, η φορολογική. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη σελίδα της για την οδηγία DAC8, περιγράφει ότι ο πάροχος υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων που υποχρεούται σε αναφορά συλλέγει πληροφορίες για τις συναλλαγές κατοίκων και μη κατοίκων. Ταυτοποιεί τόσο τον ίδιο όσο και τον φορολογούμενο. Η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών αφορά συγκεκριμένα κρυπτοστοιχεία που εμπίπτουν στην αναφορά.

Για να ξέρει ο πάροχος ποιον να ταυτοποιήσει και σε ποια χώρα ανήκει φορολογικά, χρειάζεται δύο πράγματα: τον φορολογικό σου αριθμό και τη χώρα φορολογικής κατοικίας. Έτσι εξηγείται η ερώτηση που σε ξάφνιασε.

Μην το διαβάσεις παραπάνω απ’ όσο λέει. Δεν γράφουμε τι ακριβώς στέλνεται σε κάθε περίπτωση ούτε σε ποια αρχή. Η γενική λογική είναι ότι τα στοιχεία ταυτοποίησης και φορολογικής κατοικίας συλλέγονται για φορολογικούς σκοπούς. Επίσης, το άρθρο δεν εξηγεί πώς φορολογούνται τα κέρδη σου. Αυτό είναι άλλο θέμα.

Μπορώ να αρνηθώ να τα δώσω;

Μπορείς να μην τα δώσεις, αλλά να περιμένεις συνέπεια. Σε γενική λογική, αν ένα ανταλλακτήριο έχει υποχρέωση να τα συλλέξει, συνήθως δεν ολοκληρώνει την εγγραφή χωρίς αυτά. Δεν το λέμε ως κανόνα που ισχύει παντού, γιατί κάθε πλατφόρμα έχει δικούς όρους.

Αν κάποιος σου υποσχεθεί λογαριασμό «χωρίς ταυτότητα και χωρίς ερωτήσεις», σκέψου το διπλά. Ένα ανταλλακτήριο που δεν ζητά τίποτα μπορεί να μην εφαρμόζει τους κανόνες που περιγράψαμε.

Δες και αν η πλατφόρμα είναι εγκεκριμένη. Σύμφωνα με την ESMA, οι πάροχοι αδειοδοτούνται από εθνική αρχή και εμφανίζονται στο μητρώο της, στο πλαίσιο του MiCA (ο ευρωπαϊκός κανονισμός για τα κρυπτοστοιχεία). Οι κανόνες κατά του ξεπλύματος συμπληρώνουν αυτό το πλαίσιο.

Τι κάνω αν δεν έχω ΑΦΜ ή έχω κατοικία σε δύο χώρες;

Δύο υποθετικά παραδείγματα.

Υποθετικό παράδειγμα 1. Η Μαρία ανοίγει λογαριασμό. Η εφαρμογή ζητά ταυτότητα, διεύθυνση, ΑΦΜ και χώρα φορολογικής κατοικίας. Η ταυτότητα και η διεύθυνση ανήκουν στο KYC. Το ΑΦΜ και η κατοικία ανήκουν στη φορολογική αναφορά. Πριν ξεκινήσει, ετοιμάζει φωτογραφία ταυτότητας, αποδεικτικό διεύθυνσης και τον αριθμό ΑΦΜ.

Υποθετικό παράδειγμα 2. Ο Νίκος εργάζεται στο εξωτερικό και έχει φορολογική κατοικία αλλού. Δηλώνει τη χώρα που ισχύει για εκείνον και τον αντίστοιχο φορολογικό αριθμό. Δεν γράφει το ελληνικό ΑΦΜ «για ευκολία», γιατί η φόρμα θα περιέχει λανθασμένα στοιχεία.

Αν δεν ξέρεις ποια είναι η φορολογική σου κατοικία, ή έχεις συνδέσεις με δύο χώρες, μην μαντέψεις. Επιβεβαίωσε με λογιστή ή με την εφορία πριν συμπληρώσεις τη φόρμα. Αν δεν έχεις φορολογικό αριθμό για κάποια χώρα, ρώτα το ίδιο το ανταλλακτήριο τι δέχεται και τον λογιστή σου τι ισχύει στην περίπτωσή σου.

Μικρό λεξικό

• KYC: έλεγχος του πελάτη πριν ανοίξει λογαριασμό.
• AML: κανόνες κατά του ξεπλύματος χρήματος.
• Φορολογική κατοικία: η χώρα όπου θεωρείσαι φορολογικά κάτοικος. Μπορεί να διαφέρει από τη χώρα που μένεις ή που έχεις υπηκοότητα.
• DAC8: ευρωπαϊκή οδηγία φορολογικής διαφάνειας για τις υπηρεσίες κρυπτονομισμάτων.
• MiCA: ευρωπαϊκός κανονισμός για τα κρυπτοστοιχεία και τους παρόχους τους.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

• Ετοίμασε τα στοιχεία πριν ξεκινήσεις. Ταυτότητα, αποδεικτικό διεύθυνσης, ΑΦΜ και η χώρα φορολογικής κατοικίας. Έτσι δεν θα βιαστείς ούτε θα γράψεις κάτι στην τύχη.
• Δώσε αληθινά στοιχεία. Μην βάζεις ΑΦΜ ή χώρα που δεν αντιστοιχεί στην κατάστασή σου.
• Αν έχεις αμφιβολία για την κατοικία, ρώτα. Λογιστής ή εφορία, όχι φόρουμ.
• Έλεγξε ότι η πλατφόρμα είναι εγκεκριμένη και ότι η σελίδα είναι η επίσημη, όχι αντίγραφο που σου έφτασε με μήνυμα. Ένα νόμιμο ανταλλακτήριο ζητά στοιχεία μέσα από την εφαρμογή ή την ιστοσελίδα του, όχι μέσα από άγνωστο σύνδεσμο.

Αν είσαι καινούργιος στο site, δες και τι θα βρεις εδώ.

Το άρθρο είναι μόνο για ενημέρωση και εκπαίδευση και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή. Οι επενδύσεις, και ειδικά τα κρυπτονομίσματα, έχουν υψηλό ρίσκο. Μπορεί να χάσεις μέρος ή όλο το κεφάλαιό σου.

Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI και τα στοιχεία του ελέγχθηκαν αυτόματα με τις πηγές.